Modern araçlarda akü sadece marş motorunu besleyen basit bir parça değildir. Start-stop sistemi, konfor modülleri, motor kontrol ünitesi, ABS, airbag, direksiyon ve multimedya gibi birçok sistem akü voltajına ve şarj durumuna hassastır.
Bu yüzden araçta farklı farklı arıza kodları varsa önce akü ve şarj sistemi kontrol edilmelidir. Zayıf akü veya düzensiz alternatör çıkışı, gerçek parça arızası yokken bile iletişim hatası, düşük voltaj kodu veya modül davranış bozukluğu oluşturabilir.
Akü durumu
Voltaj, marş esnası düşüş, CCA değeri, iç direnç ve şarj kabul durumu kontrol edilir.
Şarj sistemi
Alternatör çıkışı, dalgalanma, yük altında voltaj ve kablo bağlantıları değerlendirilir.
Akü arızasında ilk kontrol sırası
Arıza tespit cihazında düşük voltaj, besleme hatası veya modül iletişim kodları görülüyorsa ilk iş akünün gerçek durumunu ölçmektir. Sadece bekleme voltajına bakmak çoğu zaman yeterli değildir.
- Araç beklerken akü voltajı normal mi?
- Marş sırasında voltaj aşırı düşüyor mu?
- Akü test cihazında CCA ve iç direnç değeri sağlıklı mı?
- Kutup başı, şase kablosu ve ana besleme hattında oksit veya gevşeklik var mı?
- Araç uyku moduna geçtikten sonra kaçak akım var mı?
Akü zayıfsa önce akü/şarj sistemi toparlanmalı, sonra modül arıza kodları tekrar değerlendirilmelidir.
Alternatör ve şarj sistemi nasıl kontrol edilir?
Alternatörün voltaj üretmesi tek başına yeterli değildir. Araç yük altındayken şarj voltajı, dalgalanma, kablo düşümü ve aküye ulaşan gerçek voltaj birlikte kontrol edilir. Bazı yeni araçlarda alternatör akıllı şarj sistemiyle çalışır; voltaj her zaman sabit görünmeyebilir.
Motor çalışırken şarj voltajı ve dalgalanma kontrol edilir.
Far, klima, rezistans gibi tüketiciler açıkken voltaj düşümü izlenir.
Akü kutbu, şase ve alternatör bağlantılarında kayıp olup olmadığı ölçülür.
BMS ve IBS sensörü ne işe yarar?
BMS veya IBS sensörü, akünün şarj seviyesi, sağlık durumu ve enerji yönetimiyle ilgili bilgileri araca iletir. Bu sensör hatalı okursa araç aküyü yanlış değerlendirebilir; start-stop devreye girmeyebilir, şarj stratejisi bozulabilir veya enerji yönetimi uyarıları oluşabilir.
- Akü voltajı ve akü şarj yüzdesi cihazda mantıklı görünüyor mu?
- IBS/BMS sensörü iletişim kodu var mı?
- Akü değişiminden sonra yeni akü araca tanıtılmış mı?
- Yanlış amper, yanlış akü tipi veya kayıt yapılmamış akü sorun çıkarıyor mu?
- Start-stop sistemi akü durumu nedeniyle devre dışı mı?
Akü değişiminden sonra tanıtma gerekir mi?
Birçok yeni nesil araçta akü değişiminden sonra akü kayıt/tanıtma işlemi gerekir. Araç yeni akünün kapasitesini, tipini ve yaşını bilmezse eski aküye göre şarj stratejisi uygulayabilir. Bu da yeni akünün erken yıpranmasına veya uyarıların devam etmesine neden olabilir.
Akü kaydı
Yeni akünün kapasitesi, tipi ve bazı araçlarda seri bilgisi sisteme işlenir.
Enerji yönetimi
Araç yeni aküye göre şarj ve tüketici yönetimini yeniden düzenler.
Arıza tespit cihazında hangi canlı veriler izlenir?
Marka ve modele göre isimler değişebilir; ancak akü ve şarj sisteminde en çok bakılan değerler benzerdir. Bu değerler tek başına değil, fiziksel ölçümle birlikte yorumlanmalıdır.
- Akü voltajı ve kontrol ünitesi besleme voltajı
- Akü şarj yüzdesi ve sağlık durumu
- Alternatör yük oranı ve şarj komutu
- IBS/BMS sensörü iletişim durumu
- Start-stop izin/verilmeme nedeni
- Uyku modu ve enerji tüketici kesme kayıtları
Serviste pratik kontrol sırası
- Arıza kodlarını silmeden önce tüm modülleri tarayın.
- Düşük voltaj veya besleme kodlarını not alın.
- Aküyü test cihazıyla CCA/iç direnç olarak ölçün.
- Marş anı voltaj düşüşünü ve alternatör şarjını kontrol edin.
- Şase, kutup başı ve ana güç bağlantılarını kontrol edin.
- Akü değişmişse BMS/akü tanıtma işlemini uygulayın.
- Onarım sonrası kodları silip aracı tekrar tarayın.
Bu işler için hangi cihazlar iş görür?
Akü ve şarj sistemi için iki tip cihaz birlikte düşünülmelidir: akünün fiziksel durumunu ölçen akü test cihazı ve araç tarafında BMS/IBS kayıtlarını okuyup akü tanıtma yapabilen arıza tespit cihazı.
Sık sorulan sorular
Zayıf akü farklı arıza kodları oluşturur mu?
Evet. Düşük voltaj, modül iletişim hataları, ABS/airbag kayıtları veya geçici sensör hataları oluşturabilir.
Akü değişince tanıtma her araçta gerekir mi?
Hayır, her araçta gerekmez. Ancak BMS/IBS bulunan birçok yeni nesil araçta akü kayıt veya tanıtma işlemi gerekebilir.
Alternatör voltajı normal görünüyorsa sorun yok mudur?
Her zaman değil. Yük altında voltaj düşümü, dalgalanma veya kablo/şase kaybı ayrıca kontrol edilmelidir.
Akü test cihazı mı arıza tespit cihazı mı gerekir?
İdeal olan ikisini birlikte kullanmaktır. Akü test cihazı fiziksel durumu ölçer; arıza tespit cihazı araç tarafındaki BMS, canlı veri ve kayıtları gösterir.